عصب کشی

عصب کشی چیست:

دندان درد یکی از آن دسته بیماری هایی که برای هیچکس قابل تحمل نیست. استفاده از اسپری، داروهای تسکین دهنده درد، شستشوی دهان با مواد ضدعفونی کننده و ... از جمله روش هایی است که هنگام درد دندان میتوان با آن مقابله کرد. اما این روش ها همگی موقتی هستند و باید به دنبال روش بهتری بود. عصب کشی دندان یکی از جدیدترین روش ها برای مقابله با درد دندان است. این روش زمانی که دندانها به طور وسیعی پوسیده و خراب شده اند، قابل استفاده است. در این صورت دندان ابتدا با استفاده از ماده پرکننده ترمیم میشود و در صورتی که مشکل دیگری در دندان وجود داشته باشد، دندانپزشک آن را برطرف میکند

زمانی که گفته میشود به عصب دندان رسیده، به این معناست که پوسیدگی دندان بیش از حد شده است و درد به قسمت عصب دندان رسیده که درد آن ضرباندار و غیرقابل تحمل است. همچنین زمانی که درد به قسمت عصب دندان میرسد، دندان ها به شدت حساس میشوند. حساسیت آن در مقابل مواد غذایی گرم و سرد آشکار میشود که بسیار آزاردهنده است و تنها با مصرف مسکن آرام میشود. علت درد دندان پس از عصب کشی میتواند ناشی از موارد زیر باشد:

  1. ترمیم دندان و یا بلند بودن پانسمان 
  2. فایل کردن دندان و التهاب انتهای ریشه 
  3. واکنش افزایش حساسیت به بعضی از مواد پر کننده ریشه 


مراحل عصب کشی دندان:

ابتدا دندانپزشک زیبایی دندانهای پوسیده را به طور کامل بررسی و از آنها عکس تهیه میکند. این کار تنها در چند دقیقه انجام میشود. رادیوگرافی از دندانهای پوسیده به منظور مشخص شدن حدود ریشه و میزان پوسیدگی و وجود یا عدم وجود ضایعات دور ریشه است. در مرحله بعد دندانپزشک، پوسیدگیهای دندان را برداشته و حفره دسترسی به عصب دندان را ایجاد میکند و با کمک دستگاه اپکس فایندر و یا به کمک رادیوگرافی، طول ریشه دندان تعیین میشود. پاکسازی کانال دندان به کمک فایلهای دستی و یا روتاری و شستشوی کانالهای دندان نیز از دیگر مراحل عصب کشی دندان است.

در پایان عصب کشی، کانال دسترسی به عصب خشک میشود. سپس دندانپزشک آن را با ماده گوتاپرکا پر میکند. تمامی مراحل عصب کشی دندان به وسیله دستگاه اپکس فایندر و فایلهای روتاری انجام میشود. این کار موجب افزایش کیفیت و سرعت کار و همچنین کاهش درد بعد از عصب کشی میشود.


نحوه عصب کشی دندان با لیزر:

عصب کشی دندان میتواند از طریق مختلفی انجام شود. یکی از این روشها لیرز است که به عنوان جدیدترین روش عصب کشی دندان محسوب میشود. در این روش یک لایه برجا مانده از دندان تمیز و سپس جای آن سائیده میشود تا محل رشد باکتری ها و محل عفونت دندان حذف شود. در مرحله بعد، ریشه دندان به طور کامل استریل میشود تا تمام باکتری ها از بین رود. در غیر اینصورت زمان تابش نور لیزر به دندان که فراتر از حضور باکتری ها در ریشه است، مشکل ساز میشود و ممکن است پس از درمان، درد دندان همچنان باقی بماند.

در زمان درمان نیز دندان بیمار با تزریق دارو کامل بی حس میشود تا میزان درد کم شود و دندانپزشک بتواند با تسلط کامل تر و بدون استرس درمان را آغاز کند. البته تفاوت آناتومیک در نحوه عصب کشی نقش زیادی دارد. در برخی از بیماران ممکن است درمان با سختی بیشتری انجام شود. پس از درمان نیز درد کاملا طبیعی است که با مصرف داروهای مسکن قابل رفع است.


عصب کشی مجدد دندان:

در برخی موارد دندان عصب کشی شده مجدد به عصب کشی نیاز پیدا میکند که علت آن میتواند یکی از موارد زیر باشد:

1- در صورتی که عصب کشی اولیه موفق نباشد، مجدد باید عصب کشی شود.

2- در برخی موارد نیز عصب کشی موفق است اما در اثر عدم مراقبت درست، دندان دچار عفونت میشود. در این صورت باید دندان دوباره عصب کشی گردد که جراحی پری اپیکال نیز با آن صورت می گیرد.

3- زمانی که پوسیدگی ثانویه نیز در زیر دندان عصب کشی شده بوجود آمده و دندان باید روکش شود، عصب کشی مجدد دندان ضرورت پیدا میکند. زیرا ممکن است میکروب های موجود در پوسیدگی از طریق کانال ریشه به انتهای دندان برسد و به عفونت منجر شود.


عوارض و مشکلات ناشی از عصب کشی دندان به شرح زیر می باشد:

1- یکی از شایع ترین عوارض عصب کشی شکستن دندان عصب کشی شده است. از دلایلی که می تواند باعث شکست دندان شود، می توان به خشک شدن دندان به دلیل مرده بودن آن، ضعیف شدگی دندان در اثر برداشته شدن قسمت عظیمی از بافت دندان، پیدا کردن شکل درون تهی یا نیمه خالی برای دندان، سوراخ در لایه استفاده شده برای ترمیم دندان و ... اشاره نمود. با استفاده از یک عاج روی دندان به احتمال خوبی می توان از ایجاد مشکل درون تهی شدن دندان جلوگیری کرد، اما با این وجود هنوز هم احتمال ایجاد شکستگی وجود دارد.


2- ایجاد عفونت نیز یکی از عوارض عصب کشی دندان می باشد، عواملی که باعث عفونت می شوند به این شرح است: شکستن مواد و امکان نفوذ و گسترش باکتری در لایه های داخلی دندان، نفوذ مواد ریز شده باقیمانده عصب در هنگام عصب کشی به نوک ریشه دندان و داخل بافت دور دندان، عصب کشی ناقص، ایجاد ترک در ریشه دندان، خراب شدن مواد استفاده شده برای پر کردن دندان، ایجاد سوراخ در لایه استفاده شده برای ترمیم دندان و شکسته شدن مجدد آن و...

3- در صورت عدم رعایت بهداشت و مراقبت لازم از دندان عصب کشی شده ممکن است دوباره پوسیدگی ایجاد شود و درد بگیرد، زیرا پس از عصب کشی دندان، دندان نمی‌میرد و هنوز زنده است، زیرا تغذیه خارجی آن از سمت بافت های در برگیرنده هنوز ادامه دارد. البته این زنده ماندن به معنای آن نیست که دندان مثل دیگر دندان ها به تحریکات حرارتی و الکتریکی پاسخ مثبت دهد.

4- تغییر رنگ دندان

5- بروز درد پس از عصب کشی یکی دیگر از مشکلات عصب کشی دندان است. راه درمان درد استفاده از مسکن است. مسکن هایی همچون ژلوفن و ایبوپروفن توصیه می شود. اصولا مصرف یک عدد از این مسکن ها یک ساعت قبل از شروع درمان و بلافاصله پس از درمان به کنترل درد بعد از درمان بسیار کمک می کند و مفید است. این درد ممکن است تا چندین روز ادامه پیدا کند. در صورت بروز درد مجدد با دندانپزشک خود تماس حاصل فرمایید.


مراقبت های پس از درمان ریشه ( عصب کشی ) دندان

  1. تا 1 ساعت پس از درمان، از میل نمودن هرگونه خوراکی جویدنی خودداری نمایید و تا مرحله بعدی درمان حتی الامکان با سمتی که تحت درمان قرار گرفته است،غذای سفت نجوید.
  2.  جهت جلوگیری از احساس درد در محل دندان درمان شده و نیز محل تزریق بی حسی،داروی ضد درد مصرف کنید.ممکن است تا دو هفته پس از درمان، درد خفیف تا شدید داشته باشید که می توانید جهت تسکین درد هر 4تا6 ساعت از داروی ضد درد پیشنهادی دندانپزشک معالج استفاده نمایید.اگر با وجود مصرف دارو،درد تسکین نیافت، با دندان پزشک خود تماس بگیرید.
  3.  تورم در ناحیه صورت و اطراف دندان درمان ریشه شده (عصب کشی شده) غیر طبیعی نمی باشد و در صورت بروز  چنین حالتی، جهت دریافت آنتی بیوتیک مناسب به دندانپزشک خود مراجعه نمایید و از مصرف بی رویه دارو یا آنتی بیوتیک به صورت خودسرانه خودداری نمایید.
  4.  اگر احساس کردید ترمیم دندان شما بلند است، جهت جلوگیری از شکستن دندان به دندانپزشک خود مراجعه نمایید.
  5.  در بعضی موارد ممکن است تا حدود یک ماه پس از درمان ریشه، هنگام جویدن غذا و اعمال فشار، درد بسیار کوتاه مدتی در ناحیه دندان درمان ریشه شده احساس کنید که به مرور زمان این حساسیت کم می شود و جای نگرانی نیست. در صورت افزایش یا تداوم بیش از یک ماه باید به دندانپزشک خود مراجعه نمایید.

                                                                                                       

  1.  دندانی که درمان ریشه می شود، شکننده خواهد بود. لذا بهتر است پس از یک ماه از اتمام درمان ریشه (مدت زمان لازم جهت اطمینان از درمان ریشه)جهت روکش دندان به دندانپزشک مراجعه نمایید.
  2.  لطفا شرایط بعد از درمان ریشه (اندو) دندان خود را با دندان دیگران یا حتی دندان دیگر خود مقایسه ننمایید. زیرا عوامل مختلفی در به وجود آمدن این شرایط دخیل هستند که در صورت لزوم دندانپزشک به صورت شفاهی برای شما توضیح خواهد داد.
  3.  در ایده آل ترین شرایط، حدود 80 درصد احتمال موفقیت درمان ریشه وجود دارد. در صورت عدم موفقیت، به صلاحدید دندانپزشک، درمان ریشه مجدد و یا جراحی انجام خواهد شد.
  4.  پس از بی حسی دندان های فک پایین، ممکن است احساس درد و خشکی در ناحیه مفصل فک داشته باشید که با گذشت زمان و گرم نمودن آن (کمپرس گرم) درد برطرف می شود.


منابع:

http://www.meimanat.com

http://www.niamclinic.com

http://www.drmabolghasemi.com

https://dentic.ir

http://drmorsali.com

سوال اول: چرا دندان من نیاز به عصب کشی دارد؟

اگر پالپ دندان دچار التهاب یا عفونت شود، دندان نیاز به عصب کشی(Root Canal) پیدا می کند. التهاب یا عفونت دندان به دلیل پوسیدگی یا ضربه به دندان ایجاد می شود. عصب کشی باعث حفظ دندان و جلوگیری از انتشار عفونت می شود.

نکته در مورد پالپ دندان: یک انسان بالغ نیاز به پالپ ندارد. ولی در دوران بچگی، وجود پالپ برای تکامل دندان و ریشه آن لازم است.


سوال دوم: آیا درمانی جایگزین به جای عصب کشی وجود دارد؟

متاسفانه تنها جایگزین عصب کشی، کشیدن دندان است. ولی بدیهی است که حفظ دندان بهتر از کشیدن آن است. حفظ دندان باعث جلوگیری از مشکلاتی می شود که در آینده قرار است رخ دهد. مثل مشکلات در جویدن، جا به جا شدن دندانهای کناری، از دست رفتن حجم و دانسیته استخوان فک. همچنین حفظ دندان و انجام عصب کشی و بعداز  آن ترمیم دندان، از نظر اقتصادی نیز مقرون به صرفه است. چرا که هر جایگزینی مثل بریج یا ایمپلنت از نظر اقتصادی گرانتر است.


سوال سوم: آیا عصب کشی دردناک است؟

درد عصب کشی از نظر احتمال ناراحتی که ممکن است ایجاد کند، تفاوتی با درمان های ترمیمی ندارد ولی متأسفانه شهرت بدی پیدا کرده است. در اصل خود بیماری که منجر به التهاب و عفونت دندان می شود، بیشتر دردناک است. چون باعث درگیر شدن بافتهایی می شود که به مقدار زیادی پایانه های عصبی دارد و RCT(عصب کشی) در اصل باعث از بین رفتن این درد می شود.


سوال چهارم: در حین درمان ریشه دندان چه اتفاقاتی می افتد؟

بعد از بی حس کردن، یک سوراخ در تاج دندان ایجاد می شود تا به پالپ شامبر دندان و کانالها دسترسی پیدا شود. بافت ملتهب خارج شده و کانال ها تا انتهای ریشه ضدعفونی می شوند. دندانهای قدامی معمولا یک کانال دارند و دندانهای خلفی از ۲ تا ۴ کانال دارند. در نهایت دندان با یک ماده ای که سازگاری بافتی دارد پر می شود و داخل سوراخ تاجی، پانسمان قرار داده می شود

.

عصب کِشی درست است یا عصب کُشی؟

واژه رایج درمان ریشه در بین عوام، عصب کشی یا عصب کُشی می باشد، که در اصل هر دو این واژه ها می تواند درست باشد. چون پالپ (عصب) دندان هم خارج می شود و هم کشته می شود ولی ترجمه لفظ به لفظ درست برای روت کانا ل تراپی، درمان ریشه دندان می باشد.


سوال پنجم: بعد از درمان ریشه دندان چه اتفاقی می افتد؟

بعد از درمان ریشه، دندان برای چند روز حساس می باشد ولی این ناراحتی به راحتی با استفاده از مسکن ها یا ضدالتهاب ها (مثل ایبوبروفن) قابل کنترل است. بعد از سفت شدن پانسمان که معمولا ۲  1 ساعت طول می کشد، امکان مسواک زدن دندان و غذا جویدن با آن دندان وجود دارد ولی توصیه می شود تا زمان قرار دادن ترمیم دائم، غذای سفت با آن دندان جویده نشود. بهتر است یک هفته تا ۱۰ روز بعد از عصب کشی، دندان پر شود.

 

سوال ششم: چگونه می توانم در آینده جلوی نیاز به درمان ریشه دندان را بگیرم؟

تنها راه جلوگیری از نیاز به درمان ریشه دندان، رعایت بهداشت، شامل مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می باشد. معاینه های منظم دندانپزشکی، باعث تشخیص زودهنگام پوسیدگی ها و جلوگیری از رسیدن پوسیدگی به پالپ می شود.

 

سوال هفتم: شکایت شایع بیماران چیست؟

خیلی وقت ها شکایت بیماران از این است که جویدن یک سیب یا آدامس یا … باعث شکستن دیواره دندان و نیاز به RCT شده است. در واقع شکستن دیواره دندان چیزی نیست که در اثر جویدن ساده خوراکی خاصی ایجاد شود. شکستن دیواره دندان به دلیل پوسیدگی دندان است که مدتهای طولانی (۶ ماه تا دو سال) در ناحیه وجود داشته است و نادیده گرفته شده است. دیواره های دندان در اثر پوسیدگی وسیع، ضعیف شده و به مرور زمان این دیواره های ضعیف شده مستعد شکستگی می شوند و با جویدن هر چیز امکان شکستن آن وجود دارد. این حالت از شکستن دیواره های دندانی، بیشتر در پوسیدگی های بین دندانی رخ می دهد.

  شکایت شایع دیگر بیماران این است که قبل از سوراخ شدن دندان در اثر پوسیدگی، درد یا ناراحتی در این ناحیه نداشته اند و این اتفاق (سوراخ شدن دندان) به صورت ناگهانی و بدون پیش زمینه درد پیش آمده است. احساس درد یا حساسیت در صورت پوسیدگی دندان، یک قانون نیست. به این معنا که امکان دارد که دندان تا حد نیاز به عصب کشی پوسیده شده باشد ولی بیمار هیچ درد یا ناراحتی قبل از آن احساس نکرده باشد. این موضوع به مقدار زیادی آستانه درد افراد مختلف بستگی دارد. به این معنا که گاهی یک محرک کوچک در یک فرد می تواند ایجاد درد کند ولی در فرد دیگری محرک های بزرگ هم درد قابل توجهی ایجاد نمی کند


آیا عصب کشی دندان را ضعیف می کند؟

عصب کشی، دندان را ضعیف نمی کند، بلکه پوسیدگی دندان است که باعث ضعیف شدن آن می شود. درواقع دندان های پوسیده نسبت به دندان های سالم به دلیل تخریب ساختار نسج دندان، ضعیف تر هستند. در جریان پرکردن دندان یا عصب کشی، تقریبا تمام ساختارهای آسیب دیده و خراب شده دندان خارج و با ماده پرکردنی مناسب پر می شود.

بعضی از این مواد پرکردنی حتی می توانند ساختار دندان تخریب شده را تقویت هم کنند، بنابراین عصب کشی، دندان را ضعیف نمی کند، بلکه پوسیدگی دندان است که باعث ضعیف شدن آن می شود. البته ساختار دندان ها بعد از عصب کشی به دلایل مختلف از جمله تغییر رطوبت، تاثیر موادی که در پروسه درمان ریشه استفاده می شود و... دچار تغییراتی می شوند، ولی براساس مطالعات، این تغییرات تاثیری در افزایش ضعیف شدن دندان ها ندارند.



منبع:

http://www.salambano.com


موردی جهت نمایش وجود ندارد