سرطان پوست

تعریف

سرطان پوست، رشد بدون کنترل سلول های سرطانی در پوست است. این سلول های سرطانی اگر درمان نشوند می توانند به بافت ها و سایر ارگان های بدن مانند غدد لنفاوی و استخوان ها منتقل شوند. سرطان پوست شایع ترین سرطان در ایالات متحده به شمار می رود. تحقیقات اخیر نشان می دهند از هر 5 آمریکایی یک نفر در طول زندگی خود به سرطان پوست مبتلا می شود.

هر چند ماه یکبار تمام پوست خود را از سر تا نوک پا بررسی کنید. از یک آینه‌ قدی و یک آینه‌ دستی برای بررسی دهان، بینی، پوست سر، کف دست‌ها و پاها، پشت گوش‌ها، ناحیه‌ تناسلی و بین باسن استفاده کنید. به همه‌ی نقاط پوست توجه کرده و توجه ویژه‌ای به خال‌ها بکنید. اگر رشد مشکوکی مشاهده کردید آن را توسط متخصص پوست مورد بررسی قرار دهید.


علامت های هشدار دهنده سرطان پوست

سرطان پوست چند نوع است و در ابتدا با ضایعات پیش سرطانی بروز می‌کند. ضایعات پیش سرطانی، ضایعات پوستی ای هستند که سرطانی نیستند ولی با گذشت زمان سرطانی می‌شوند. 50-40 درصد سفید پوستانی که بالای 65 سال دارند به سرطان پوست دچار می‌شوند.

علائم سرطان پوست را بشناسید. زیرا سرطان پوست اگر زود تشخیص داده شده و درمان شود قابل علاج است.

شاخی شدن پوست در اثر آفتاب (اکتینیک کراتوزیس):

مایعات پوستی کوچکی هستند که پوسته ریزی دارند و در اثر تماس طولانی با نور خورشید ایجاد می‌شوند و بیشتر در سر، گردن، دستها ایجاد می‌شوند. ممکن است این ضایعات در نواحی دیگر بدن نیز ایجاد شوند. ممکن است این ضایعات پوستی اولین نشانه های سرطان پوست باشند. این ضایعه معمولا بعد از 40 سالگی ظاهر می‌شود اما ممکن است در افراد جوانتر نیز بروز کند.

افراد سفید پوست، بلوند، افرادی که موهای قرمز رنگ دارند یا افرادی که رنگ چشم آنها آبی یا سبز است بیشتر در معرض خطر هستند. درمان زودرس ضایعات، برای متوقف کردن پیشرفت آنها به سرطان سلول سنگفرشی پوست، توصیه می‌شود.

التهاب شاخی لب:

مانند ضایعه قبلی التهاب شاخی لب نیز یک ضایعه پیش سرطانی و از علائم سرطان پوست است که معمولا در لب پایینی ظاهر می‌شود. در لبها، ضایعات پوسته دار، خشکی پایدار لب یا ترک لب ممکن است بروز کنند. علائمی‌که شیوع کمتری دارند شامل تورم لب، از بین رفتن مرز بین لب و پوست یا برجسته شدن خطوط لب هستند. التهاب شاخی لب، اگر درمان نشود ممکن است به سرطان مهاجم سلول سنگفرشی تبدیل شود.

شاخک پوستی:

این ضایعه پوستی به شکل یک برامدگی مخروطی شکل است که از یک پایه قرمز رنگ در سطح پوست رو به خارج رشد می‌کند. این ضایعه از کراتین (همان ماده ی تشکیل دهنده ی ناخن) تشکیل شده است. شکل و اندازه ی این ضایعات بسیار متفاوت است اما بیشتر آنها چند میلیمتر هستند. بدخیمی‌سلول سنگفرشی پوست اغلب در پایه ی این ضایعات ایجاد می‌شود. این ضایعات در سفید پوستان مسنی که سابقه مواجهه زیاد با آفتاب را دارند دیده می‌شود.


خال ها چه زمانی مشکل ساز هستند؟

خال معمولی یک ضایعه خوش خیم است و تنها تعداد بسیار کمی ‌از آنها بدخیم می‌شوند. اما خالهای غیر معمولی با گذشت زمان می‌توانند به نوعی سرطان پوست به نام ملانوما تبدیل شوند. خالهای معمولی ممکن است صاف یا برجسته باشند و یا ممکن است در ابتدا مسطح باشند و به مرور زمان برجسته شوند. اما در حالت طبیعی حتی سطح خالهای برجسته هم صاف است. خال های معمولی گرد یا بیضی شکل هستند و اندازه ی کوچکی دارند ( کوچکتر از ته یک مداد). بیشتر این خالها در اوایل بلوغ و جوانی شکل می‌گیرند و تشکیل خال طبیعی در افراد بالغ غیر معمول است.

خال غیر معمولی (دیسپلاستیک)

این خالها سرطانی نیستند اما می‌توانند تبدیل به سرطان شوند. این خالها می‌توانند در نواحی ای از بدن که با آفتاب مواجهه دارند و یا در نواحی دیگر بدن تشکیل شوند. این خالها بزرگتر هستند (عرض حدود یک چهارم اینچ معادل 6 میلیمتر یا کمتر). همچنین بیشتر شکل نامنظم دارند و حاشیه آنها نامنظم است یا حالت محو شده دارد.

این خالها ممکن است صاف یا برجسته باشند و سطح آنها نیز ممکن است ناصاف یا صاف باشد. رنگ این خالها ممکن است یکدست نباشد و مخلوطی از چند رنگ مثلا صورتی،  قرمز،  برنزه یا قهوه ای باشد.


الفبای پیشگیری از سرطان پوست را بدانید:

خالهای بدن یک فرد شبیه هم هستند. خال یا لکی که با سایر خالها متفاوت باشد، اندازه ی آن از ته یک مداد بزرگتر باشد و یا خصوصیات بدخیمی‌را داشته باشد باید توسط پزشک معاینه شود چون می‌تواند بدخیم باشد. نکاتی که در ادامه گفته می‌شود شامل نکات مهمی‌است که وقتی خالهای خود را معاینه می‌کنید باید آنها را در نظر داشته باشید.

 

  1. عدم تقارن:

عدم تقارن به این معنی است که نیمه ی خال با نیم دیگر آن مشابه نیست. خالهای طبیعی متقارن هستند. وقتی خالها یا لک ها را چک می‌کنید یک خط فرضی را در وسط خال در نظر بگیرید و دو نیمه‌ی خال را با یکدیگر مقایسه کنید. اگر با یکدیگر مشابهت نداشتند برای معاینه به پزشک مراجعه کنید.


  1. حاشیه:

اگر حاشیه خال ناصاف و ناهموار بود یا محو شده بود یا شکل نامنظم داشت نیز به پزشک مراجعه کنید زیرا ضایعات پوستی نوعی سرطان پوست به نام ملانوما حاشیه های نامنظم دارند.


  1. رنگ

خالی که رنگ یکنواخت ندارد و در بخشی از آن آن رنگ دیگری مانند قهوه ای، برنزه، سیاه ،آبی، سفید یا قرمز دیده می‌شود مشکوک است. خال طبیعی معمولا یک رنگ دارد. خالی که در برخی قسمتها روشنتر و در قسمتهای دیگر تیره تر است باید توسط پزشک معاینه شود.


  1. اندازه:

خالی که بزرگتر از ته مداد باشد مشکوک است. خالهای خوش خیم معمولا کوچکتر از 6 میلیمتر هستند.


  1. برآمدگی:

اگر قسمتی از خال برآمده شد یا از سطح پوست بلندتر شد به پزشک مراجعه کنید. ضایعات بدخیم ملانوما اغلب به سرعت بزرگ می‌شوند و ارتفاعشان افزایش می‌یابد. خالی که اندازه اش به سرعت تغییر کند، بزرگ یا چروکیده شود تغییر رنگ بدهد، خارش دار شود یا خونریزی داشته باشد باید معاینه شود.


نکاتی برای بررسی خالها (علائم بیماری سرطان):

پوست خود را پس از دوش گرفتن و زمانی که مرطوب است چک کنید. محل شایع بروز ضایعات ملانوما در مردان ناحیه پشت تنه و در زنان در در پایین ران و ساق است. اما به این محلها اکتفا نکنید و ماهی یک بار همه ی بدن را برای یافتن لکه ها و خالهای مشکوک چک کنید. از سر شروع کنید و نواحی پنهان را نیز فراموش نکنید. قسمتهایی مانند لا به لای انگشتان دست و پا، کشاله ران، کف پاها و پشت زانوها نباید فراموش شوند. پوست سر و گردن را نیز چک کنید. می‌توانید از آینه یا از کمک یکی از اعضای خانواده برای چک کردن قسمتهایی که دیده نمی‌شوند استفاده کنید.

می‌توانید از خالها عکس بگیرید تا تغییرات آنها در آینده بتوانید بفهمید. اگر نوجوان هستید، باردار هستید یا حوالی یائسگی هستید توجه بیشتری به خالها و لکها داشته باشید چون در این زمانها تغییرات هورمونی در بدن رخ می‌دهند.


 خالها را از چه نظر بررسی کنیم؟

اگر با روش فوق خالها را ارزیابی کردید و خصوصیات مشکوک پیدا کردید یا اگر ضایعات پوستی به لمس حساسیت داشت، خارش دار بود یا ترشح یا پوسته ریزی داشت، و یا در صورتی که زیر خال قرمزی یا تورمی‌داشت که بهبود پیدا نکرد به پزشک مراجعه کنید. ممکن است پزشک نمونه پوستی از آن تهیه کند. اگر ضایعه سرطانی باشد کل ضایعه و بخشی از اطراف آن برداشته می‌شود و جای آن بخیه می‌شود. درمانهای اضافی ممکن است مورد نیاز باشد.


پیشگیری

مواجهه خود با نور خورشید و پرتوهای فرابنفش را کاهش دهید. خصوصا در ساعات 10 صبح تا 4 بعد از ظهر این مسئله اهمیت بیشتری دارد زیرا تابش پرتوهای خورشید شدیدتر است.

هنگامی‌که بیرون می‌روید از محصولات ضد آفتاب استفاده کنید و همه نواحی که با آفتاب مواجهه دارند را در نظر داشته باشید. لبها و گوشها را فراموش نکنید.

از عینک آفتابی مناسب و لباسهای مناسب که بیشتر سطح بدن را محافظت کنند استفاده کنید. لباسهایی که رنگ روشن دارند مناسبتر هستند.

در صورتی که تغییری در پوست شما ایجاد شد، خالها دچار تغییراتی شدند یا زخمی‌ایجاد شد که بهبودی و ترمیم خوبی نداشت حتما در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.



 درمان سرطانهای پوست:

ملانوم بدخیم اگر در مراحل پیشرفته باشد، درمان سخت و مشکلی دارد. تشخیص زودرس می‌تواند امید به زندگی را افزایش دهد. بقیه انواع سرطان پوست غیر از ملانوما که شامل سرطان سلول پایه ای و سرطان سلول سنگفرشی هستند نیز شایع هستند و در صورتی که زود تشخیص داده شده و درمان شوند  کاملا درمان پذیر هستند. فردی که قبلا مبتلا به سرطان پوست بوده ممکن است دوباره دچار بیماری شود و باید حداقل سالی یک بار برای معاینه مراجعه کند.

ملانوما:

ملانوما نوعی سرطان پوست است که معمولا از یک خال شروع می‌شود. این نوع از بدخیمی‌ پوست به اندازه‌ی انواع دیگر شایع نیست اما خطرناک ترین نوع آن است و می‌تواند کشنده باشد. علائم احتمالی آن شامل تغییر در شکل خال یا لکه ها است. اگر خال یا لکه ای در پوست شما از نظر اندازه، شکل، رنگ یا حاشیه ها تغییراتی داشت یا در صورت داشتن بیش از یک رنگ، عدم تقارن، خارش، ترشح یا خونریزی حتما به پزشک مراجعه کنید.

سرطان سلول سنگفرشی:

در این بیماری سلولهای سنگفرشی پوست بدخیم می‌شوند. این نوع بدخیمی‌ممکن است به صورت برآمدگی نرم، قرمز رنگ و پوسته داری تظاهر کند که رشد می کند و ممکن است خونریزی یا ترشح داشته باشد و یا ممکن است به صورت یک زخم بروز کند که خوب نمی‌شود. بیشتر اوقات در بینی، پیشانی، گوشها، لب تحتانی و مناطقی از بدن که بیشترین مواجهه با آفتاب را دارند ایجاد می‌شود. این نوع بدخیمی‌ در صورتی که زود تشخیص داده شده و درمان شود به خوبی درمان پذیر است. اما اگر در زمان تشخیص پیشرفت کرده باشد درمان به میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد.

سرطان سلول پایه ای :

در این بیماری سلولهای پایه ای پوست بدخیم می‌شوند. این نوع بدخیمی‌پوست، شایعترین و قابل درمان ترین نوع سرطان پوست است زیرا این بیماری به کندی پیشرفت می‌کند. ضایعات سرطانی ممکن است شکلهای مختلفی داشته باشند ممکن است به شکل یک ضایعه گرد، سفید رنگ و مروارید شکل و یا به صورت برآمدگی پر از چربی باشد که اغلب عروق کوچکی هم در آن دیده می‌شود. ضایعه می‌تواند در گوشها، گردن یا صورت ایجاد شود. ممکن است ضایعات پوستی به صورت صاف، پوسته دار، صورتی یا قهوه ای باشند که در پشت تنه یا روی سینه ایجاد می‌شوند.


افرادی که به سرطان پوست مبتلا می شوند

مواجهه با آفتاب بزرگترین عامل ایجاد سرطان پوست است اما در افرادی که به میزان معمول با آفتاب مواجهه داشته و دچار سرطان پوست می‌شوند چطور؟

 مواجهه با عوامل محیطی زیانبار، پرتودرمانی و حتی ویژگیهای وراثتی و ژنتیکی ممکن است در ابتلا به بیماری نقش داشته باشند. حتی آفتاب گرفتن های طولانی و استفاده از دستگاههای برنزه کننده پوست نیز موجب آسیب به پوست می‌شود. اگر چه هر فردیممکن است به سرطان پوست مبتلا شود ولی این افراد در معرض خطر بیشتری هستند:

  • افرادی که پوست سفید دارند یا رنگ چشم آنها روشن است.
  • افرادی که تعداد زیادی خالهای بزرگ و با اشکال نامنظم دارند.
  • افرادی که در خانواده آنها فرد یا افرادی سابقه ی سرطان پوست داشته اند.
  • سابقه مواجهه طولانی با نور شدید آفتاب یا سابقه آفتاب سوختگی شدید دارند.
  • زندگی در مکانهایی که ارتفاع زیاد دارند و بیشتر سال تابش آفتاب دارند.
  • افرادی که به علتی پرتو درمانی شده اند.



منابع:

www.infosalamat.com

https://article.tebyan.net

http://www.beytoote.com


چند گونه سرطان پوست وجود دارد؟

سه گونه مهم سرطان پوست وجود دارد، کارسینوم سلول های بنیادی، کارسینوم سلول های فلس دار و تومر سیاه رنگ قشر عمیق پوست که بدخیم باشد. دو نوع اول رشد بسیار آرامی دارند و به راحتی درمان می شوند. اما تومر سیاه رنگ قشر عمیق پوست به سرعت پیشرفت می کند و خیلی سریع پخش می شود.


سرطان پوست چقدر شایع و متداول است؟

تحقیقات علمی انگلستان نشان می دهد که هر ساله ۶۰۰۰ مورد سرطان پوست وجود دارد که از گونه سرطان پیشرفته و یا همان تومر سیاه رنگ قشر عمیق پوست است و نزدیک به ۶۲۰۰۰ مورد از سایر سرطان های پوست است. میزان سرطان وخیم در حال افزایش است و آن هم به دلیل قرار گرفتن در معرض آفتاب است. شناسایی ۶۲۰۰۰ مورد از سرطان های پیشرفته به این دلیل سخت است چرا که این نوع سرطان رشد بسیار کندی دارد و در افراد مسن تقریبا شناسایی نمی شود. به طور حتم می توان گفت که از هر ۴ سرطان پوستی که از نوع تومر سیاه رنگ غشای عمیق پوست نباشد از نوع کارسینوم سلول های بنیادی است و مابقی آن مربوط به کارسینوم سلول های فلس دار است.


فاکتور های خطر زای سرطان پوست کدامند؟

برای همه گونه های سرطان پوست می توان به عامل در معرض نور آفتاب قرار گرفتن و به اشعه ماورای بنفش چه در زیر نور آفتاب بودن و یا حمام آفتاب گرفتن همه و همه بسیار خطر ناک است. تحقیقات در مورد سرطان پوست بدخیم نشان داده است که فردی که در دوران کودکی به مدت طولانی در معرض آفتاب قرار گرفته باشند در دوران پیری خطر ابتلا به سرطان پوست از نوع بدخیم آن را دارد. چندین موارد دیگری نیز برای ابتلا به سرطان پوست وجود دارد: داشتن پوستی که به آسانی و سرعت می سوزد، داشتن خال های سیاه روی پوست ( بیش از ۵۰ مدل خال پوستی وجود دارد.)، داشتن سرطان پوست در گذشته، سابقه خانوادگی و یا داشتن عضوی از خانواده که با دارو های آنتی وازنی ( بعد از انجام عمل پیوند اعضا) درمان می شود. در معرض اشعه قرار گرفتن و یا در معرض مواد شیمیایی قرار گرفتن مثل کارکردن در معدن زغال سنگ، در معرض دوده، قیر، آسفالت، روغن پارافین و یا گاز آرسنیک و یا حتی مایع آن می تواند خطر ابتلا به سرطان پوست غیر وخیم را افزیش دهد.


اثرات و نشانه های سرطان پوست کدامند؟

اکثر قریب به اتفاق سرطان های بدخیم پوستی در محدوده سر، گردن، بازو ها و پشت، خصوصا در اثر قرار گرفتن در معرض نور آفتاب اتفاق می افتد. اکثر آنها رنگ تیره و یا سیاه دارند. اما برخی اوقات می توانند قهوه ای روشن و یا حالت کک مانند بشوند. سطح پوست اکثر اوقات بلند می شود و حالت زمخت پیدا می کند. آنها عموما حالت دایره مانند ندارند اما به دایره نزدیک هستند. در مراحل ابتدایی آنها شبیه خال های کوچک به نظر می رسند، اما حالت پاره پاره دارد و سایه هایی با رنگ های مختلف دارد. بعضی اوقات شبیه خالهایی می شود که در حال خونریزی است و گاهی اوقات از آن موادی تراوش می کند و یا اینکه خشن و زبر می شود. با این وجود مهمترین معقوله این است که اکثر مواقع سرطان پوست بدخیم با تغییر رنگ و یا تغییر شکل آن محدوده همراه می شود همزمان با رشد بیماری. هر نقطه ای در بدن که تغییر شکل و یا تغییر رنگ داد به سرعت باید به پزشکتان گزارش شود.


آیا فرد مبتلا به سرطان میتواند به حمام،  سونا یا جکوزی برود؟

تاکنون هیچ تحقیقی نشان نداده که انجام این کارها مضر باشد. با این حال بهتر است با احتیاط عمل کنید و به تدریج درجه حرارت بدن را بالا ببرید. باید به پاسخ بدن توجه کرد. اگر احساس میکنید تحمل بخارآب و گرما را ندارید، اجباری به انجام این کارها نیست اما اگر مشکلی ندارید به حمام و سونا بروید و لذت ببرید. تلاش برای تمدد اعصاب به روشی که می پسندید مفید است.


آیا شیمی درمانی و داروهای مربوطه باعث پیری زودرس پوست و چاقی مفرط میشود ؟

همه چیز بستگی به نوع درمان دارد. شیمی درمانی معمولا در اکثر افراد باعث کاهش اشتها و لاغری میشود اما در افرادی که درمانهای کورتونی دریافت میکنند به دلیل احتباس آب و افزایش اشتها، وزن بالا میرود. برخی داروهای مربوط به سرطان پستان که به هورمونها حساس هستند نیز باعث افزایش وزن میشوند اما در مورد پیری پوست باید گفت تمام درمانها، پوست را خشک و نازک میکند و باعث پیری زودرس میشود به همین دلیل مراقبت از پوست و استفاده از مرطوب کننده ها در طول درمان و پس از آن الزامی است.


آیا بارداری احتمال عود سرطان را افزایش می دهد؟

خیر. معمولا توصیه میشود قبل از بارداری 2 سال صبر کنید تا در مورد پیشرفت بیماری اطمینان حاصل کنید. در صورتی که سرطان کاملا درمان شده باشد و طی 2 سال عود نکند، بارداری هیچ خطری ایجاد نمیکند.

منابع:

http://www.persianpersia.com

http://www.drnilforoushzadeh.ir

موردی جهت نمایش وجود ندارد